Σάββατο, 20 Σεπτεμβρίου 2008

Χαμένοι στη μετάφραση

Όταν άρχισε να προβάλλεται το "Beverly Hills 90210" στην Ελλάδα, πολλά πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά απ' ό,τι σήμερα.
Παρακολουθώντας (επίσημα πλέον) τα επεισόδια από την πρώτη season, είναι φανερές οι αλλαγές στη μόδα. Οι κοπέλες που πρωταγωνιστούσαν, όμορφες για τα δεδομένα της εποχής, αλλά παρ' όλα αυτά ατελείς και γήινες: με πραγματικές περιφέρειες, χυτές γάμπες, αληθινά μπράτσα (πλην της αλογομούρας "Ντόνα", που έγινε κάτι σαν America's sweetheart με την αφέλειά της και την επιμονή της να απέχει από το σεξ), λευκή επιδερμίδα (και όχι μαύρισμα του σολάριουμ), σε διάφορα ύψη και κιλά. Χαίρομαι απίστευτα που πέρασα ξυστά και γλίτωσα από τις στυλιστικές επιταγές των late '80s και early '90s, αφού τελείωνα το δημοτικό τότε και όσο να 'ναι δε θα μπορούσα να ξαίνω το μαλλί πριν το σχολείο, να φοράω σακάκια, πουκάμισα ή πουλόβερ με υπερμεγέθεις βάτες, και πλαστικά κοσμήματα. Ωστόσο ομολογώ πως δεν κατάφερα να ξεφύγω από τα κολάν με το "ποδαράκι", τα φαρδιά πουλόβερ ως το γόνατο, και τα πουκάμισα δεμένα κόμπο στη μέση. :-)

Δεν είναι όμως μόνο ο μιμητισμός ως προς τη μόδα που χαρακτήριζε τα ελληνικά δεδομένα. Η ελληνική τηλεόραση ήταν *σχετικά* παρθένα με τις υποτιτλισμένες αμερικανικές σειρές, μην έχοντας τεράστια εμπειρία στο ενεργητικό της: λίγη "Δυναστεία", ένας "Ιππότης της Ασφάλτου", αργότερα κάτι "Ντιουκς" και "Φάλκον Κρεστ", και φυσικά τα αλληλένδετα έπη της "Τόλμης και Γοητείας" και των "Ατίθασων Νιάτων".
Η μετάφραση των υπότιτλων γινόταν συχνά (για να μην πω κατά κανόνα) εξ ακοής, με χαρακτηριστική συνήθεια των άπειρων μεταφραστών να παραλείπουν ολόκληρες φράσεις ή και στιχομυθίες όταν κάτι δεν ακουγόταν πολύ καθαρά ή ήταν γρήγορο ή πολύ δύσκολο (π.χ. ιδιωματισμοί ή εκφράσεις του καθομιλούμενου λόγου) για τα δεδομένα τους.
Κάπως έτσι υποτιτλίστηκε και το "Beverly Hills", όπου ειδικά κατά τις τρεις πρώτες seasons η μετάφραση ήταν επιεικώς απαράδεκτη, και κάπου προς την τέταρτη άρχισε να στρώνει αισθητά. Μετά τα πρώτα 2-3 περιστατικά που με έκαναν να γελάω ή να φρίττω, αποφάσισα να παρακολουθώ τη σειρά με το σημειωματάριο ανά χείρας, ώστε να μη μου ξεφύγει τίποτα και να μπορέσω να τα μοιραστώ μαζί σας εδώ.

Edited to add: μετά την ευγενική παράκληση από το sourotiri, έβαλα με πορτοκαλί γράμματα τις σωστές μεταφράσεις. :-)

Να λοιπόν η συγκομιδή:
  • The sunblock's up.
    Ο ήλιος σταματάει επάνω.
    (Θα πας στην παραλία; Μην ξεχάσεις να πάρεις μαζί σου τον ήλιο. Θα τον βρεις στο επάνω πάτωμα.)
    Το αντιηλιακό είναι επάνω.
  • It only tears them further apart.
    Τα δάκρυα απομακρύνουν.
    (Ειδικά αν είναι μεγάλες οι σταγόνες.)
    Τους απομακρύνει ακόμα περισσότερο.
  • Let go of mommy, please.
    Άσε τα λεφτά, σε παρακαλώ.
    (Ασχολίαστο.)
    Άσε τη μανούλα, σε παρακαλώ.
  • When you put your fist through the dining table.
    Όταν έφερες το δείπνο στο τραπέζι.
    (Καλή όρεξη.)
    Όταν έσπασες με τη γροθιά σου το τραπέζι.
  • A peach pie.
    Ένα πιτς πάι.
    (Γιατί ρε παιδιά; Γιατί; Τόσο δύσκολο ήταν;)
    Μια ροδακινόπιτα.
  • Baby care needs a recess.
    Η φροντίδα του μωρού είναι πάνω απ' όλα.
    (Και μη μου μπαίνεις και πολύ, άντε γιατί α.)
    Χρειάζομαι ένα διάλειμμα από τη φροντίδα του μωρού.
  • The Peach Pit.
    Το στέκι του Πιτ.
    (Του Μαύρου Πητ.)
    Ή το αφήνουμε απείραχτο ως όνομα μαγαζιού, "The Peach Pit", ή αν πρέπει σώνει και καλά να το μεταφράσουμε θα το πούμε "Το κουκούτσι του ροδάκινου".
  • Right out of the box.
    Έξω από το κουτί.
    (Αν το φας μέσα στο κουτί, είναι στριμόκωλα.)
    Κατευθείαν από το κουτί.
  • Some pastries.
    Μερικές πάστες.
    (Όλοι ξέρουμε ότι οι πάστες προσφέρονται μέσα σε μικρή χαρτοσακούλα του φούρνου, μαζί με κρουασανάκια και ζαμπονοτυρόπιτες.)
    "Pastries" ονομάζονται τα γλυκίσματα με φύλλο ή ζύμη.
  • I've got a treehouse on Pineapple Mountain.
    Έχω ένα σπίτι πάνω στο φοίνικα.
    (Τραβάς τα μαλλιά σου, ή δεν τα τραβάς; Πείτε μου!)
    Έχω ένα δεντρόσπιτο στο βουνό Pineapple.
  • Anything goes.
    Το ίδιο κι ο κόσμος που πάει.
    (Πού το βρήκες χρυσή μου όλο αυτό;;)
    Όλα παίζουν / Όλα είναι πιθανά.
  • Let's take a road trip.
    Πάμε μια βόλτα στο δρόμο.
    (Vamos a la playa.)
    Πάμε ένα ταξίδι με το αυτοκίνητο.
  • The Zen of Surfing.
    Το Ζενίθ του σέρφινγκ.
    (Δεν είχε γίνει μόδα ακόμα το ζεν. Κι ύστερα ήρθαν οι μέλισσες.)
  • The Ladies' Room.
    Το δωμάτιο των γυναικών.
    (Ρουμς του λετ.)
    Οι γυναικείες τουαλέτες.
  • In the hamper.
    Μέσα στη ντουλάπα.
    (Δε θέλω να ξέρω πώς μυρίζει μέσα σ' αυτή τη... ντουλάπα.)
    Μέσα στο καλάθι με τα άπλυτα.
  • Wardrobe guideline.
    Οδηγίες ιματιών.
    ("That's not even a wooooooord!!!" που θα 'λεγε κι η Μόνικα από τα "Φιλαράκια".)
    [βίντεο εδώ, επίμαχη σκηνή στο 06:56]
  • A wet bar.
    Στρώμα νερού.
    (Γκουχ γκουχ. Και μετά λένε για μένα ότι έχω απωθημένα.)
    "Μπαράκι" -> Πάγκος ή ντουλάπι με νεροχύτη, για ανάμειξη αλκοολούχων ποτών.
  • Vivien Leigh.
    Βίβιαν Λέιφ.
    (Ωχ το μάτι μου.)
    Βίβιαν Λι.
  • The Grim Reaper.
    Ο Μουτζούρης.
    (Και το άλλο μάτι μου.)
    Ο Θάνατος (συνήθως απεικονίζεται με το δρεπάνι).
  • Has anybody seen my Cliff's Notes?
    Είδε κανείς τις σημειώσεις του μαθήματος του Κλιφ;
    (Πού να τις δω καλέ που στραβώθηκα;)
    Είδε κανείς το σχολικό μου βοήθημα;


by Saigon

17 σχόλια:

Σοφία είπε...

Είναι όντως πραγματικές μεταφράσεις;;; O-μάι-Γκοντ!!!!

ZlatkoGR είπε...

Oh, fuck!
Ω, μπελαλή!
(Δε φταίω εγώ, το in.gr!)

Έλεος ρε φίλε! Οδηγίες ιματιών, λέει! Πωωωωωω!

Sourotiri είπε...

Νομιζω παντως οτι καλο θα ηταν να πεις και τις κανονικες μεταφρασεις, γιατι κι εγω καποια δεν μπορω καν να διανοηθω τι σημαινουν.

[Ευτυχως που δεν ειμαι διερμηνεας :)]

κούνελος είπε...

looooooooool!!!!!!!

LINGUA FRANCA είπε...

You rock! (=εσύ πέτρα!)

Acro είπε...

I 'm leaving. So long baby.
(Ζω με ένα τόσο μακρύ μωρό)

"...Και πάμε να ακούσουμε Dream on, η αρχή του ονείρου, από τους Aerosmith."
(...Και το τέλος του ονείρου, Dream off, φυσικά.)

Acro είπε...

(Θυμήθηκα και ένα "δικό μου"), μεταφράζοντας Bionic Woman, πέφτω στη φράση. 4 serbians are coming to get you".
Επειδή μεταφράζω απόσπασμα προς το τέλος, και μην έχοντας δει τι προηγείται, αλλά και λόγω μικρής οθόνης (στο ταξί), δεν βλέπω καλά και έτσι γράφω:
"Έρχονται τέσσερις λεσβίες να σε πιάσουν".
Ο διορθωτής, έριξε πολύ γέλιο όταν έφτασε το απόσπασμά μου στα χέρια του.

apapsa είπε...

> Ένα πιτς πάι.

"Πιτς-πάιν", που έλεγε και ο Ηλιόπουλος στον "φίλο μου τον Λευτεράκη"!!!

Τρελό LOL με τα σχόλιά σου Saigon!!!!!

M είπε...

Εγώ πάντως νομίζω ότι ο υποτιτλιστής απλώς κατά βάθος ήθελε να γίνει ποιητής και έβγαζε τα απωθημένα του. Κι εσείς αντί να το εκτιμήσετε τον φάγατε τον άνθρωπο. Αυτή σας η κακία... :PPP

sofiathereader είπε...

ΕΛΕΟΣ!

Απίστευτο αρθρο! Πολύ γέλασα!

Panigirtzou είπε...

πολύ καλό!!!
Καραlol ;o)

drSpock είπε...

Ένα θέλω να ξέρω. Πως κατάφερες να συγκρατηθείς για να τα σημειώσεις όλα αυτά?!

ο φιλος του οικονομου είπε...

Ωραία αυτά...
Αλλά την καλύτερη γκάφα υποτιτλιστή την έχω δει στο anime "Ghost in the cell"

Όπου η ηρωίδα βλέπει ένα τανκ(με κανόνι κλπ) και λέει "Oh my god it's a tank"

Και μεταφράζει ο άλλος
"Ο θεε μου είναι μια δεξαμενή"

Έλιωσα

Nathalie είπε...

Karalol!
Filakia Sis

Καταπιεσμένος είπε...

Εγώ μια φορά που "αυτή" μ' άφησε να δω τηλεόραση, είδα δυο τύπισσες στο δρόμο που πηγαίναν για φαΐ. Καθίσαν σ' ένα μαγαζί και παρήγγειλαν δυο σαλάτες μικρές με κάτι μικρά τετράγωνα παξιμαδάκια.
Ήταν πολύ χαζό. Δεν είναι άδικο που ο κόσμος δεν τρώει κρέας ούτε στη τηλεόραση; Ε; Γιατί δεν γράφεις κάτι γι' αυτό;

Saigon & Baygon Inc. είπε...

@ Σοφία:
Ναι, ναι, εντελώς πραγματικές. Έχω γελάσει απίστευτα!

@ Zlatko:
Χαχαχαχαχαχαχ LOL

@ Σουρωτήρι:
Η επιθυμία σας, διαταγή. :-)

@ Κούνελος, LinguaFranca:
LOL παρομοίως!

@ Acro:
Δεν παίζεσαι με τίποτα!!! ROTFL

@ Apapsa:
Μερσί, μα δεν έκανα τίποτα, η μεταφράστρια όμως "την έκανε" για τα καλά!

@ m:
Ω ναι, είμαστε κακοί, ζέχνουμε από χιλιόμετρα. Και έχει πλάκα. :-D

@ Σοφία The Reader, Πανηγυρτζού:
*χασκογέλασμα*

@ Dr Spock:
Είπαμε, τα κρούσματα ήταν τόσο τρανταχτά, που είχα πάντα δίπλα το σημειωματάριο και το στυλό!

@ Ο Φίλος του Οικονόμου:
Μην το γελάτε καθόλου, ξέρετε πόση ζημιά μπορεί να προκαλέσει μια δεξαμενή; Α πα πα πα. Εφιάλτης σκέτος.

@ Ναταλάκι:
:-)

@ Καταπιεσμένος:
Αγαπητέ κύριε, δε μπορώ παρά να συμφωνήσω μαζί σας, η τηλεόραση είναι κάργα ρατσιστική και προβάλλει πλάνα-προϊόντα ανόητης σεναριογραφίας (βλέπε Sex and the City όπου το καρέ της ντάμας σαβουρώνει σάντουιτς, γλυκά και πολυθερμιδικά κοκτέιλ, και μένουν όλες συλφίδες), αλλά φταίτε κι εσείς. Δεν χρησιμοποιείτε σωστά το τηλεκοντρόλ. Επιλέγετε σκουπίδια για την ψυχαγωγία σας. Γυρίστε το δέκτη σας σε Νηστικό Αρκούδι, Jamie Oliver, και τον τιμημένο Ηλία Μαμαλάκη. Κουράγιο.

M είπε...

Άσχετο με το θέμα: Έχετε μια πρόσκληση. :-)

Την καλησπέρα μου.